Vitamine A / Supplementengids

Wat is vitamine A?

Vitamine A is een groep vetoplosbare stoffen die een belangrijke rol spelen in het lichaam. Er zijn twee belangrijke vormen:

Pre-gevormde vitamine A (waaronder retinol, retinylesters zoals retinylpalmitaat, en retinoïnezuur), vooral uit dierlijke bronnen.
Provitamine A (zoals bètacaroteen), vooral uit plantaardige bronnen.

Retinylpalmitaat is een veelgebruikte vorm van pre-gevormde vitamine A en wordt vaak toegevoegd aan supplementen en verrijkte voedingsmiddelen. Het komt ook voor in visolie, zoals levertraan, en in veel multivitaminen.

Functies in het lichaam

Cel- en weefselgroei
Ooggezondheid (voor de vorming van het pigment rodopsine)
Botstofwisseling
Ondersteunen van het immuunsysteem

Hoe wordt het opgenomen en gebruikt?

Na inname wordt vitamine A opgeslagen in de lever als retinylester (zoals retinylpalmitaat). Het lichaam kan het naar behoefte omzetten in actieve vormen, zoals retinol of retinoïnezuur, afhankelijk van de functie.

Bronnen van retinylpalmitaat en andere vormen van vitamine A

Dierlijke producten: lever, vis, eieren, zuivel
Supplementen: retinylacetaat of retinylpalmitaat
Verrijkte voedingsmiddelen: melk, margarine, ontbijtgranen
Sommige visolie supplementen, zoals levertraan

Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid (RDA) voor vitamine A (uitgedrukt in μg RAE/day)

Mannen ≥ 19 jaar: 900 μg RAE
Vrouwen ≥ 19 jaar: 700 μg RAE
Zwangere vrouwen: 770 μg RAE
Vrouwen die borstvoeding geven: 1.300 μg RAE

Bovenste limiet (UL) voor pre-gevormde vitamine A (retinol, retinylesters)

Volwassenen: 3.000 μg per dag

Te veel pre-gevormde vitamine A (zoals retinylpalmitaat) kan giftig zijn, vooral bij langdurige hoge inname, en kan leiden tot leverschade en, bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd, aangeboren afwijkingen.

Samenvatting

Retinylpalmitaat is een voorraad- en supplementvorm van vitamine A die belangrijk is voor onder andere ooggezondheid, celgroei en het immuunsysteem. Het wordt vooral uit dierlijke bronnen gehaald of als supplement ingenomen en is essentieel in een kleine, maar niet te grote hoeveelheid.

Grade beoordelingen

Huidkwaliteit (Skin Quality): Grade B – Drie studies tonen algemene voordelen voor het uiterlijk van de huid.
Huiddroogheid (Skin Dryness): Grade F – Droge huid is een bijwerking, meestal mild.
Huidelasticiteit (Skin Elasticity): Grade F – Eén studie vond een afname van elasticiteit.

Grade A: Sterk bewijs uit meerdere goed uitgevoerde studies.
Grade B: Goed bewijs; meerdere studies tonen effect aan, maar er is ruimte voor onzekerheid.
Grade C: Gemengd of gemiddeld bewijs; sommige studies tonen effect, andere niet.
Grade D: Weinig bewijs of zwakke studies, meestal zonder effect.
Grade F: Geen bewijs of negatief effect; onderzoek toont geen werkzaamheid aan of zelfs een achteruitgang.

Vitamine A