Selenium

Wat is Selenium ? 

Selenium is een essentieel spoorelement, wat betekent dat het via de voeding moet worden opgenomen om aan de behoeften van het lichaam te voldoen. Het komt voor in de natuur als elementair selenium en in verschillende organische en anorganische vormen. Selenium is nodig voor de aanmaak van ten minste 25 eiwitten in het lichaam, bekend als selenoproteïnen. Deze eiwitten spelen een rol bij:

• Antioxidantverdediging
• Regulering van schildklierhormonen (zoals T3 en T4)
• Verbetering van de immuunfunctie

Selenium is belangrijk voor de gezondheid in kleine hoeveelheden; een lichte overschrijding kan echter op termijn leiden tot toxiciteit.

Hoe neem je selenium?

Seleniumsupplementen zijn oraal in te nemen, meestal in de vorm van:

• Selenomethionine
• Natriumseleniet
• Natriumselenaat
• Selenium verrijkte gist

Ook wordt selenium soms geleverd via seleniumrijk voedsel.

Doseringen

In studies zijn doseringen van 50 μg tot 800 μg per dag gebruikt, gedurende periodes tot 7 jaar. De meest gebruikte dosering in studies is 200 μg per dag.

Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH):

• Volwassenen: 55 μg per dag
• Zwangeren: 60 μg per dag
• Vrouwen die borstvoeding geven: 70 μg per dag

Bovenste veilige grens (UL):

• Volwassenen: 400 μg per dag
  Boven deze waarde neemt het risico op bijwerkingen toe.

Nadelen en risico's

Suppletie met selenium wordt doorgaans goed verdragen onder de UL van 400 μg per dag. De meest voorkomende bijwerkingen zijn:

• Hoofdpijn
• Maag-darmklachten
• Haaruitval
• Dermatitis (huidproblemen)

Sommige studies suggereren dat selenium het risico op hoge bloeddruk, cholesterol, triglyceriden en type 2 diabetes mogelijk kan verhogen, maar hier is meer onderzoek naar nodig.

Toxiciteit: Zowel hoge acute als matig hoge chronische innames kunnen leiden tot symptomen van seleniumvergiftiging, waaronder haar- en nagelverlies en broosheid.

Werking op gezondheid

• Selenium speelt een rol bij de regulering van het immuunsysteem en de schildklier.
• Er zijn onderzoeken naar het effect van selenium op zaken als spermatelling en hemoglobine, maar het bewijs hiervoor is laag (beide hebben een graad D).

Samenvatting

Selenium is belangrijk, maar te veel kan schadelijk zijn. Blijf onder de bovengrenzen en overleg bij twijfel altijd met een arts of voedingsdeskundige.

Selenium Select® – 0,035 mg

Selenium Select® met een dosering van 0,035 mg betekent dat het supplement 35 microgram (μg) selenium bevat per portie (0,035 mg = 35 μg).

Hoe verhoudt dit zich tot de aanbevelingen?

• Dit ligt onder de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) voor volwassenen, die is vastgesteld op 55 μg per dag.
• Het ligt ruim onder de bovengrens voor volwassenen van 400 μg per dag, waardoor het risico op toxiciteit zeer laag is bij deze dosering.

Samengevat:
Een supplement als Selenium Select® met 35 μg selenium levert een bescheiden deel van de dagelijkse behoefte aan selenium voor volwassenen, en blijft ruim binnen de veilige grenzen.

Is het zinvol om Selenium te supplementeren ?

Wanneer kan seleniumsuppletie zinvol zijn?

• Bij een tekort: Supplementatie is vooral zinvol bij een vastgestelde seleniumtekort of in regio’s waar seleniumdeficiëntie veel voorkomt. Bijvoorbeeld in bepaalde delen van China kan dit helpen bij het voorkomen van ziekten als Kashin-Beck disease.
• Bij specifieke aandoeningen: Er is enig (maar beperkt en zwak) bewijs dat suppletie met selenium kan helpen bij sommige auto-immuun schildklieraandoeningen (zoals Hashimoto of de ziekte van Graves) of mannelijke onvruchtbaarheid. De onderzoeken hiernaar zijn echter te beperkt om harde conclusies te trekken.

Wanneer is seleniumsuppletie NIET zinvol?

• Bij een normaal dieet in West-Europa of de VS: In gebieden waar seleniumtekorten zeldzaam zijn (zoals Nederland of België) levert extra selenium via supplementen waarschijnlijk geen extra gezondheidswinst op voor de meeste mensen.
• Bij voldoende inname via voeding: Als je via voeding genoeg selenium binnenkrijgt, is extra supplementatie meestal overbodig en kan zelfs schadelijk zijn bij langdurige of hoge doseringen.

Mogelijke nadelen van seleniumsuppletie

• Doses boven de aanbevolen veilige bovengrens (400 μg per dag) kunnen leiden tot toxiciteit, met bijwerkingen zoals haaruitval en huidproblemen.
• Sommige studies linken hoge seleniuminname aan een mogelijke toename van bloeddruk, cholesterol, triglyceriden en type 2 diabetes, vooral bij inname boven 80 μg per dag, hoewel dit niet in alle studies terugkomt.

Samenvatting

Voor de meeste mensen in niet-deficiënte gebieden is het niet nodig om selenium te supplementeren. Alleen bij vastgestelde tekorten of op doktersadvies kan suppletie nuttig zijn. Te veel selenium kan schadelijk zijn.

Grade beoordeling op werking

• Selenium voor subjectief welbevinden bij Hashimoto thyroiditis: Grade B (er is een klein positief effect)
• Selenium op ferritine, hemoglobine, serum T4: Grade D (geen of zwak bewijs voor effectiviteit)

• A: Sterk bewijs – Herhaaldelijk aangetoond in veel goed uitgevoerde onderzoeken en meta-analyses.
• B: Goed bewijs – Meerdere onderzoeken tonen een consistent effect, maar de onderbouwing is iets minder sterk dan bij A.
• C: Beperkt bewijs – Een paar studies met wisselende resultaten, of slechts voorlopige aanwijzingen voor effectiviteit.
• D: Zwak bewijs – Het meeste bewijs wijst op een afwezig of twijfelachtig effect, of het bewijs is zeer beperkt/van lage kwaliteit.
• F: Geen bewijs of sterk bewijs dat het niet werkt.

Bronnen: