Vitamines (vorm) soorten

Vetoplosbare vitamines (vorm) soorten 

Vitamine A komt voor als:

• Preformed vitamine A: Dit zijn retinylacetaat of retinylpalmitaat en zitten vooral in dierlijke producten en supplementen.
• Provitamine A carotenoïden (zoals bètacaroteen): Deze zijn afkomstig uit planten (zoals wortels, zoete aardappel, groene bladgroenten) en worden door het lichaam omgezet in vitamine A.

Supplementen bevatten meestal preform vitaminen A (retinylacetaat of retinylpalmitaat), bètacaroteen (provitamine A),
of een combinatie van beide.

Vitamine D komt voor in twee hoofd vormen:

1. Vitamine D2 (ergocalciferol):

   • Komt voor in sommige planten en schimmels.
   • Het vitamine D2-gehalte stijgt aanzienlijk wanneer deze worden blootgesteld aan ultraviolet B (UVB) straling.

2. Vitamine D3 (cholecalciferol):

   • Wordt aangemaakt uit cholesterol in de huid wanneer deze wordt blootgesteld aan UVB-straling van de zon.
   • Supplementen met vitamine D3 zijn meestal afkomstig van lanoline (van wolvet), maar er is ook een veganistische optie verkrijgbaar uit korstmos (lichen).

Vitamine D3 is zowel stabieler als beter opneembaar (bio-beschikbaar) dan vitamine D2.

Vitamine E komt voor als:

Vitamine E komt voor als een groep vetoplosbare antioxidanten, voornamelijk bestaande uit:

• Tocopherolen (waaronder alfa-tocoferol / alpha-tocopherol)
• Tocotriënolen

De meest voorkomende vorm in supplementen is alpha-tocopherol (alfa-tocoferol). Supplementen bevatten vaak deze vorm, bijvoorbeeld als α-tocopheryl acetaat. Zowel natuurlijke als synthetische vormen bestaan.

Doseringen in supplementen worden uitgedrukt in milligram (mg) of internationale eenheden (IE/IU). De opname en het effect kunnen per vorm verschillen.

Vitamine K komt voor als:

1. Vitamine K1 (phylloquinon):

   • Natuurlijk voorkomend in planten, vooral in groene bladgroenten (spinazie, broccoli, boerenkool, spruitjes, enz.).
   • Dit is de grootste bron van vitamine K in de voeding.

2. Vitamine K2 (menaquinonen):

   • Bestaat uit verschillende vormen, aangeduid als MK-n (waarbij 'n' het aantal zijketen-eenheden aangeeft, zoals MK-4 en MK-7).
   • MK-4 komt voornamelijk voor in dierlijke producten (vlees, eieren, zuivel).
   • MK-7 wordt vooral gevonden in gefermenteerde voedingsmiddelen (zoals nattō, een Japanse gefermenteerde soja).
   • K2 wordt ook geproduceerd door bacteriën, waaronder die in de darmmicrobiota.

3. Vitamine K3 (menadion):

   • Dit is een synthetische vorm, wordt niet voor mensen gebruikt (wegens mogelijke toxiciteit), maar wordt wel aan diervoeder toegevoegd.

Samenvatting:

• De natuurlijke vormen zijn K1 (planten) en K2 (dierlijke producten en gefermenteerde voedingsmiddelen).
• Synthetische vorm K3 wordt alleen gebruikt in diervoeder.

Wateroplosbare vitamines (vorm) soorten 

Vitamine B1, ook wel thiamine genoemd, komt voor als:

• Standaard thiamine vormen:

  • Thiamine hydrochloride (thiamine HCl)
  • Thiamine mononitraat

• Thiamine-derivaten (meer bio-beschikbaar, vaak gebruikt bij behandeling van tekorten):

  • Benfotiamine
  • Sulbutiamine
  • Fursultiamine
  • Allithiamine

• Actieve vorm in het lichaam:

  • Thiamine pyrofosfaat (TPP)

Vitamine B1 komt van nature voor in onder andere varkensvlees, gevogelte, bonen, erwten, noten, zilvervliesrijst en volle granen. Het wordt ook toegevoegd aan verrijkte voedingsmiddelen en is verkrijgbaar als supplement (meestal in tablet- of capsulevorm).

Vitamine B2, ook wel riboflavine genoemd, komt voor als:

• Riboflavine (de meest voorkomende vorm in supplementen en voeding)
• Riboflavine 5’-fosfaat (een fosfaatvorm, kan ook in supplementen voorkomen)

Riboflavine is een wateroplosbare vitamine die je vooral vindt in dierlijke en plantaardige voedingsmiddelen zoals vlees, eieren, zuivel, noten, paddenstoelen en groene groenten. In supplementen is riboflavine beschikbaar als enkelvoudige tablet/capsule, vloeistof of als onderdeel van een B-complex of multivitamine.

In het lichaam wordt riboflavine omgezet tot de actieve co-enzymen:

• Flavin mononucleotide (FMN)
• Flavin-adenine dinucleotide (FAD)

Vitamine B3 komt voor als:

• Niacine (nicotinezuur)
  Dit is de klassieke vorm van vitamine B3, veel gebruikt in voeding en supplementen.
  
  
• Nicotinamide (ook wel niacinamide genoemd)
  Dit is de amide-vorm van niacine, en komt voor in voeding, supplementen en in verzorgingsproducten.
  
  
• Nicotinamide riboside
  Een andere variant, ook beschikbaar als supplement.
  
  
• Tryptofaan
  Dit is een aminozuur dat in het lichaam omgezet kan worden naar vitamine B3.

Al deze vormen worden in het lichaam uiteindelijk omgezet naar nicotinamide-adenine-dinucleotide (NAD), een belangrijke molecuul voor energiehuishouding en celprocessen.

Vitamine B5 komt voor als:

• Pantotheenzuur (pantothenic acid)
  Dit is de standaard en actieve vorm die in voeding en supplementen voorkomt.

Andere benamingen voor vitamine B5 zijn:

• Panthenol
• Pantothenaat
• Dexpanthenol
• Pantothenylalcohol

Pantotheenzuur is een wateroplosbare vitamine en komt voor in vrijwel alle voedingsmiddelen, zowel plantaardig als dierlijk.

Vitamine B6 komt voor als een verzameling van zes verbindingen (vitameren):

• Pyridoxine
• Pyridoxal
• Pyridoxamine

en hun gefosforyleerde vormen:

• Pyridoxal-5’-fosfaat (PLP) — de belangrijkste actieve vorm in het lichaam
• Pyridoxamine-5’-fosfaat (PMP)
• Pyridoxine-5’-fosfaat (PNP)

In supplementen komt vitamine B6 meestal voor als pyridoxine hydrochloride of pyridoxal-5’-fosfaat (PLP).

Vitamine B7 (biotine) komt in supplementvorm voor als:

• Tabletten
• Capsules
• Gummies
• Vloeibare vorm

Biotine is beschikbaar als enkelvoudig supplement, maar ook in combinatieproducten zoals B-complex, multivitaminen en supplementen voor haar, huid en nagels.

Er is geen specifieke “beste” vorm van biotine aangegeven in de beschikbare informatie. De keuze tussen tabletten, capsules, gummies of vloeibare supplementen hangt vooral af van persoonlijke voorkeur, omdat de werkzaamheid van biotine in deze vormen vergelijkbaar is.

In medische studies is soms een farmaceutische (hooggedoseerde) vorm zoals MD1003 gebruikt, bijvoorbeeld bij onderzoek naar multiple sclerose, maar voor algemeen gebruik is hier geen duidelijke voorkeur en zijn standaard supplementvormen geschikt.

Belangrijk: Bij suppletie met hoge doseringen (10 mg per dag of meer) kan biotine laboratoriumtesten beïnvloeden; overleg met een arts als je biotine gebruikt.

Vitamine B9, ook bekend als foliumzuur (de synthetische vorm) of folaat (de natuurlijke vorm), komt voor als:

Natuurlijke vorm:

• Folaat: Dit is de vorm van vitamine B9 die van nature voorkomt in voedingsmiddelen zoals bladgroenten, peulvruchten, citrusvruchten, volle granen en lever.

Synthetische/vorm als supplement en verrijkte voeding:

• Foliumzuur: Dit is de synthetische, goed opneembare vorm van vitamine B9 die wordt gebruikt in supplementen en verrijkte voedingsmiddelen, zoals verrijkte ontbijtgranen.

Andere vormen die soms voorkomen:

• Methylfolaat (L-methylfolaat, L-5-Methylfolate, 5-Methyltetrahydrofolaat (5-MTHF)): Dit zijn actieve vormen van folaat die soms in supplementen worden gebruikt.

Kortom:
Vitamine B9 komt voor als folaat in voeding, en als foliumzuur of methylfolaat in supplementen en verrijkte voedingsmiddelen.

De belangrijkste vormen waarin vitamine B12 voorkomt (zowel in voeding als supplementen) zijn:

• Cyanocobalamine (meest voorkomende synthetische vorm in supplementen)
• Methylcobalamine (natuurlijke, actieve vorm)
• Adenosylcobalamine (ook bekend als 5-deoxyadenosylcobalamine)
• Hydroxocobalamine (meestal gebruikt voor injecties)
• Cobamamide en Dibencozide (andere minder vaak gebruikte vormen)

In voeding is vitamine B12 meestal gebonden aan eiwit.

In supplementen zijn cyanocobalamine en methylcobalamine het meest gangbaar. Hydroxocobalamine wordt vaak gebruikt als injectie.

Kortom: Vitamine B12 is te vinden als cyanocobalamine, methylcobalamine, adenosylcobalamine, en hydroxocobalamine, zowel in voeding als in supplement- of injectievorm.

Andere wateroplosbare vitamine

Vitamine C komt voor als:

Natuurlijke vorm:

• Ascorbinezuur (ascorbic acid): De vorm die van nature aanwezig is in fruit en groenten, vooral citrusvruchten.

Supplementvormen:

• L-ascorbinezuur (ascorbic acid): De meest gebruikte vorm in supplementen.
• Calciumascorbaat en magnesiumascorbaat: Vitamine C gebonden aan mineralen voor een mildere werking op de maag.
• Ascorbylpalmitaat: Een vetoplosbare ester van vitamine C.
• Complexe of sustained-release formules: Worden soms gebruikt om opname te spreiden en kans op bijwerkingen te verkleinen.

Kortom: Vitamine C komt voor als ascorbinezuur (in voeding en supplementen), en in supplementen ook als calciumascorbaat, magnesiumascorbaat en ascorbylpalmitaat.

Bronnen: